Ελληνικό μαλλί. Υπάρχει ελπίδα;

   Στην αναζήτηση νέων πηγών για πρώτη ύλη προτεραιότητα είχε φυσικά το ελληνικό μαλλί. Δεδομένου ότι η επεξεργασία είναι χρονοβόρα και απαιτεί μέρες αλλά και γερά μπράτσα, εάν θέλεις να παράγεις μια επαρκή ποσότητα για να "βγάλεις" το χειμώνα, διερεύνησα το ενδεχόμενο να προμηθευτώ ελληνικό καθαρό πλυμμένο μαλλί από δική μας εγχώρια πηγή.
   'Ενα σκωτσέζικο ντουζ με περίμενε όταν εντόπισα με μεγάλη χαρά στα Τρίκαλα μια συνεταιριστική ένωση, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Τρικάλων (ΕΑΣ). Διαβάζοντας στη σελίδα τους ότι η δυναμικότητά τους σε μαλλί ξεπερνά τους 5.000 τόνους ετησίως, είχα αρχίσει να ονειρεύομαι ήδη την πρώτη παντόφλα από 100% ελληνικό μαλλί, αλά παλαιά...
   'Ενα γκρίζο σύννεφο όμως άρχισε να μπαίνει μπροστά στην όμορφη παντοφλίτσα, μετά από την τηλεφωνική επικοινωνία που είχα με τον κ.Βανιώτη, ο οποίος ήταν καθόλα ευγενικός και εξυπηρετικός. Με ενημέρωσε σχετικά με την μεγάλη επένδυση που έγινε το 1990, δημιουργώντας ένα εριοπλυντήριο από τα μεγαλύτερα  στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Λειτούργησε για 20 χρόνια συγκεντρώνοντας μαλλί από 'Ελληνες παραγωγούς όλης της περιφέρειας, αφού τους είχε πείσει ότι ήταν πιο γόνιμο και συνετό να μην το πετούν, αλλά και να το διαχωρίζουν ανάλογα με το χρώμα κατά το κούρεμα. Δυστυχώς πριν δυο χρόνια περίπου η λειτουργία του εριοπλυντηρίου σταμάτησε και τα τελευταία αποθέματα έχουν πουληθεί κι αυτά. Το κόστος, όπως μου εξήγησε ο κ.Βανιώτης, της ενέργειας που χρησιμοποιούσαν αυξήθηκε πάνω από το διπλάσιο κι όταν στράφηκε στην λύση του φυσικού αερίου, η γραφειοκρατία δε βοήθησε ώστε να γίνουν γρήγορα και σωστά οι αλλαγές. "Εδώ είναι Ελλάδα δυστυχώς..." μου είπε. Πόσο στενοχωρήθηκα.
   Συζητήσαμε και για τη δουλειά μου, αναφερθήκαμε στις ευεργετικές ιδιότητες του μαλλιού και τη (επανά)στροφή των ξένων αγορών και των μεγάλων οίκων μόδας στο μάλλινο ύφασμα, ανταλλάξαμε ευχές για ένα ελπιδοφόρο μέλλον αλλά και την επαναλειτουργία του εριοπλυντηρίου. 'Αραγε υπάρχει ελπίδα για το ελληνικό μαλλί; 'Οσοι το αγαπάμε σίγουρα θα δουλέψουμε για να το αναδείξουμε, αφού αξίζει να ξαναγυρίσει στο ελληνικό σπίτι και να μεγαλώσει ακόμη περισσότερες γενιές με τις θαυμαστές του ιδιότητες.

Πρόβατα από την περιοχή Ακρωτήρι, έξω από τα Χανιά Κρήτης που επισκέφθηκα φέτος. Ο συγκεκριμένος βοσκός το είχε πετάξει το μαλλί.

Αυτό το προβατάκι μαζί με άλλα 3 αποτελούν τα κατοικίδια μιας οικογένειας στα Χωραφάκια Ακρωτηρίου Κρήτης. Ο ιδιοκτήτης μου χάρισε μια σακούλα από το πολύ λεπτό και μαλακό μαλλί που είχε κρατήσει στην αυλή του.

Πλύσιμο μαλλιού στο Γιαννισαίο της 'Ανδρου.

   Ξεκινώντας την έρευνα γύρω από την πρώτη ύλη, την οποία χρησιμοποιώ για το φελτ ή εριουργία στα ελληνικά αν προτιμάτε, ο δρόμος οδήγησε στην ελληνική επαρχία. Εκεί όπου, από πολύ παλιά έως και σήμερα, οι άνθρωποι εκτρέφουν τα συμπαθητικά σε όλους μας προβατάκια.
   Τις πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την πλύση του μαλλιού, συνέλεξα από τις γηραιότερες κυρίως γυναίκες, οι οποίες κατά παράδοση ασχολούνταν με την κατασκευή υφαντών. Ρωτώντας φίλους και γνωστούς ή ακόμη κάποιες από εκείνες που γνώριζαν από "πρώτο" χέρι την επεξεργασία του μαλλιού, κατέληξα στο συμπέρασμα, ότι σε μια χώρα με τόσο ποικιλόμορφο γεωγραφικό τοπίο όπως η Ελλάδα, οι διαφορές ήταν αρκετές από τόπο σε τόπο.
   Για παράδειγμα σε κάποια χωριά της Βοιωτίας απ'όπου κατάγομαι, οι βροχές δεν ήταν πάντα επαρκείς, ώστε οι άνθρωποι να μαζέψουν νερό για όλες τους τις εργασίες αγροτικές κλπ. Επομένως κατέφευγαν στην επόμενη δυνατή λύση που μπορούσε να τους προσφέρει η φύση, τη θάλασσα. 'Ετσι λοιπόν στη Θίσβη Βοιωτίας, τα μαλλιά πλένονταν στα λιμανάκια του Κορινθιακού και λιάζονταν στις παραλίες για να στεγνώσουν. Εάν υπήρχε η δυνατότητα που προανέφερα και το νερό επαρκούσε, τότε ξαλμυρίζονταν σε μεγάλες τσουκάλες που σιγόβραζαν πάνω σε αρμαθιές με ξύλα.
   Σε άλλους τόπους, όπου η ευλογία του νερού υπήρχε και με το παραπάνω, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Στην 'Ανδρο την υδρούσα, καθώς το λέει και το όνομά της τα μαλλιά πλένονταν στους κατά τόπους μύλους (σχεδόν κάθε χωριό είχε και έχει την πηγή του), όπου τα τρεχούμενα νερά διευκόλυναν κατά πολύ το έργο των γυναικών. 
   Σε μια προσπάθεια λοιπόν να αναβιώσουμε αυτή την εμπειρία, μαζευτήκαμε μερικοί φίλοι, οργανωθήκαμε και ζήσαμε μια πολλή ξεχωριστή εμπειρία στην πανέμορφη φύση της 'Ανδρου. Η Ζέφη εμπνευστής αυτής της ιδέας, ο Βαγγέλης προμηθευτής της πρώτης ύλης, αλλά και της Μαρίνας της τετράποδης κούκλας, ο Μιχάλης δυνατός πλύντης και παραγωγός του βίντεο και τέλος οι δύο μικροί μασκότ της παρέας ο bolec κι ο lolec. Παιδιά σας ευχαριστώ όλους πολύ!
    Δώσαμε υπόσχεση του χρόνου να επιστρέψουμε και να οργανώσουμε ένα νέο πλύσιμο κουρών - γλέντι στο όμορφο Γιαννισαίο,  όπως έκαναν οι παπούδες μας σε κάθε ευκαιρία, συνδυάζοντας τις αγροτικές δουλειές με τη διασκέδαση και την ψυχαγωγία. Εις το επανιδείν λοιπόν!