Art Artemida ή περί ευγνωμοσύνης.

   'Ενα από τα πιο όμορφα πράγματα που μου έχει προσφέρει το felting, είναι ότι μου έχει "ανοίξει" καινούρια μονοπάτια που δεν γνώριζα καν την ύπαρξή τους, αλλά και πιο σημαντικό ακόμη με έχει φέρει σε επαφή με ανθρώπους, που η δημιουργικότητά τους και η διάθεσή τους για προσφορά με ξεπερνά και κινεί τους δικούς μου μηχανισμούς εξέλιξης.
   Το τελευταίο Σαββατοκύριακο λοιπόν βρέθηκα στην παραλία της Αρτέμιδας, κοινώς Λούτσα, όπου με προσκάλεσαν μια ομάδα ανθρώπων που έχουν κοινό γνώμονα την ανάγκη τους για ενότητα, αλληλοστήριξη, το αίσθημα της δημιουργίας και βασικό τη διάθεσή τους να τα μοιραστούν όλα αυτά με τον υπόλοιπο κόσμο στην τοπική κοινωνία όπου ζουν.
   Ο Νίκος, η Corine, η Sirpa, η 'Ελλη και ο Bill μερικοί από αυτούς που έχουν ένα διαφορετικό όνειρο για την Αρτέμιδα και προσπαθούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να το κάνουν πραγματικότητα. 'Εως τότε μοιράζονται με κάποιους τυχερούς, όπως εγώ, τις γνώσεις και την όμορφη φιλοξενία τους. 'Εμαθα για την θεά Αρτέμιδα την Βραυρωνία, προστάτιδα των γυναικών και της ευγονίας και ότι τα αρχαία χρόνια εκεί βρισκόταν ένα από πιο σεβάσμια ιερά. 'Εμαθα επίσης για μια υπέροχη τάρτα με σπανάκι και σολωμό, νέα φυτά για να βάφω τα μαλλιά προβάτου, τρόπους για να να παίζω δημιουργικά με τα παιδιά και το felting και για ένα υπέροχο αντικείμενο που λέγεται κουδουνίστρα ευγνωμοσύνης!
   Η 'Ελλη και o Bill, δυο κεραμοποιοί από "παντού" που τα τελευταία χρόνια ζούσαν στην Ικαρία, μοιράστηκαν μαζί μας το μικρό τους θησαυρό, αυτό που ονομάζουν "Gratitude Rattle". 'Ενα μικρό κεραμεικό κοχύλι, εμένα τουλάχιστον αυτό μου θύμισε, με μια σπρείρα ανάγλυφη από πάνω και μερικές μικρές κεραμεικές χαντρούλες  στο εσωτερικό του. Αυτή όμως δεν είναι μια τυχαία κουδουνίστρα. Είναι μια υπενθύμιση του να είσαι ευγνώμων για όσα ήδη έχεις. Σου θυμίζει να νιώθεις ευτυχισμένος κάθε φορά που κουνάς τις μικρές χάντρες, οι οποίες ποτέ δεν κάνουν δεύτερη φορά τον ίδιο ήχο και να αφοσιώνεσαι σε αυτά που πραγματικά αγαπάς στη ζωή σου.
    Νομίζω όλοι έχουμε αρκετούς λόγους για να κουνήσουμε τη δική μας κουδουνίστρα και να τη χαρίσουμε σε όσους ίσως έχουν ξεχάσει ότι πρέπει να χαμογελούν ακόμη κι αν προσωρινά τα "καράβια τους έπεσαν έξω". Εξάλλου ο Οδυσσέας τερμάτισε το ταξίδι του πάνω σε μια ξύλινη σχεδία και πάλι παράπονο δεν είχε!
   Εμένα η δική μου σχεδία πάντως θα έχει ειδική μόνωση από μαλλί κι αν είμαι τυχερή ίσως έχω το τρελοπροβατάκι μου για παρέα. 'Εως τότε ας κουνάμε όλοι μαζί τις κουδουνίστρες μας για να ξορκίζουμε το κακό. Από μέσα μας.

Felting με τα παιδιά

Waldorf toy

Η ιστορία πίσω από μια δημιουργία.

    'Ενα μέρος των περασμένων καλοκαιρινών διακοπών το πέρασα στη Λακωνία, τριγυρνώντας στα όμορφα χωριά της Μάνης. Στον όμορφο Κότρωνα αφιερώσαμε μια ημέρα για πρωινό μπάνιο, ψάρεμα και φαγητό στο νησάκι Σκοπά, μια νησίδα με μικρούς κολπίσκους γεμάτους θαυμάσια βότσαλα.
   Και κάπως έτσι με "χτύπησε" η έμπνευση κατακέφαλα! Μεγάλα φρόκαλα σε μαύρο κι άσπρο χρώμα, ριγωτά σαν κάποιος να τα είχε ζωγραφίσει επίτηδες. Είναι θαυμάσιο να παρατηρείς τη φύση.  Πάντα ένα δημιούργημά της είναι εκεί για να σου θυμίσει ότι όλα προϋπάρχουν κι ότι κάθε ανθρώπινο προϊόν είναι απλά μια ακόμη "αποθηκευμένη" εικόνα, μια μνήμη που η ίδια η φύση σου έδωσε κάποτε. Εξού και λέμε ότι δεν υπάρχει παρθενογέννεση μάλλον. 'Oλα είναι εκεί έξω. Αρκεί να αφήσεις τη φαντασία σου ελεύθερη και να δεχτείς χωρίς προκαταλήψεις την γνώση που σου προσφέρει η φύση.
  Ούσα φανατική συλλέκτρια φυσικών "προϊόντων", από κοχύλια μέχρι ξερά φυλλαράκια δέντρων, δε μπορούσα να αντισταθώ στην πρόκληση και φυσικά κουβάλησα τα υπέροχα βότσαλα, που με παιδικό ενθουσιασμό είχα ανακαλύψει στην μικρή παραλία του Κότρωνα. Αυτά ήταν η αφορμή για να δημιουργήσω τις μάλλινες φωλιές-κρεβατάκια για τις αγαπημένες μας γάτες.
   Τα υπόλοιπα τα άφησα στο υπέροχο υλικό που χρησιμοποιώ, το μαλλί προβάτου και την υγρή τεχνική felting. Μερικές νιφάδες τριμμένο σαπούνι ελαιόλαδου από την Κερκυραϊκή σαπουνοποϊία Πατούνη, ζεστό νερό, το προσχέδιό μου και αρκετό τρίψιμο. Τα γατοσπιτάκια είναι έτοιμα να φιλοξενήσουν τα μικρά ζωάκια μας, προσφέροντας μια ζεστή μάλλινη αγκαλιά. Και αυτός ίσως να είναι κι ο μοναδικός τρόπος για να αγαπήσουν οι γάτες τη θάλασσα. Νιάου!

Τις γατοφωλιές μπορείτε να τις βρείτε στο νέο Etsy Shop πατώντας εδώ κι εδώ.

  

 

  

 

Σεμινάρια Felting Waldorf inspired.

  

Σεμινάριο Felting Waldorf Inspired

   Στην παιδαγωγική τέχνη Waldorf οι μαθητές ασχολούνται με την υγρή τεχνική felting και την τεχνική της βελόνας προκειμένου να δημιουργήσουν τρισδιάστατες και επίπεδες μορφές τέχνης από μαλλί προβάτου.‘Έρχονται σε επαφή με αυτό το φυσικό υλικό σε όλα τα στάδια της διαδικασίας παραγωγής του και επωφελούνται από τις ευεργετικές του ιδιότητες.

    Στηριζόμενοι σε αυτή τη φιλοσοφία στο σεμινάριο Felting Waldorf Inspired θα μάθουμε να χρησιμοποιούμε το μαλλί, δημιουργώντας αντικείμενα που συνδέονται με την παιδαγωγική τέχνη του Steiner στην προσχολική ηλικία.

   Μικρά ζωάκια, κρεμαστά παιχνίδια, γεώδεις φελτόμπαλες, νεράιδες Waldorf και Χριστουγεννιάτικα διακοσμητικά θα είναι μερικές από τις δημιουργίες μας, με κάποιες από τις οποίες θα εφοδιάσουμε τον παιδόκηπο «Καρυδιά» και άλλες οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν στο Χριστουγεννιάτικο παζάρι.

  H Philosopher's Joke θα μας μυήσει στο μαγικό κόσμο του felting. Τα μαθήματα προγραμματίζουμε να ξεκινήσουν αρχές Οκτώβριου στο χώρο του παιδόκηπου «Καρυδιά» μέσα σε μια απογευματινή 2ωρή συνάντηση της εβδομάδας. Η διάρκεια τους θα είναι τρεις μήνες.

 

Ελληνικό μαλλί. Υπάρχει ελπίδα;

   Στην αναζήτηση νέων πηγών για πρώτη ύλη προτεραιότητα είχε φυσικά το ελληνικό μαλλί. Δεδομένου ότι η επεξεργασία είναι χρονοβόρα και απαιτεί μέρες αλλά και γερά μπράτσα, εάν θέλεις να παράγεις μια επαρκή ποσότητα για να "βγάλεις" το χειμώνα, διερεύνησα το ενδεχόμενο να προμηθευτώ ελληνικό καθαρό πλυμμένο μαλλί από δική μας εγχώρια πηγή.
   'Ενα σκωτσέζικο ντουζ με περίμενε όταν εντόπισα με μεγάλη χαρά στα Τρίκαλα μια συνεταιριστική ένωση, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Τρικάλων (ΕΑΣ). Διαβάζοντας στη σελίδα τους ότι η δυναμικότητά τους σε μαλλί ξεπερνά τους 5.000 τόνους ετησίως, είχα αρχίσει να ονειρεύομαι ήδη την πρώτη παντόφλα από 100% ελληνικό μαλλί, αλά παλαιά...
   'Ενα γκρίζο σύννεφο όμως άρχισε να μπαίνει μπροστά στην όμορφη παντοφλίτσα, μετά από την τηλεφωνική επικοινωνία που είχα με τον κ.Βανιώτη, ο οποίος ήταν καθόλα ευγενικός και εξυπηρετικός. Με ενημέρωσε σχετικά με την μεγάλη επένδυση που έγινε το 1990, δημιουργώντας ένα εριοπλυντήριο από τα μεγαλύτερα  στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Λειτούργησε για 20 χρόνια συγκεντρώνοντας μαλλί από 'Ελληνες παραγωγούς όλης της περιφέρειας, αφού τους είχε πείσει ότι ήταν πιο γόνιμο και συνετό να μην το πετούν, αλλά και να το διαχωρίζουν ανάλογα με το χρώμα κατά το κούρεμα. Δυστυχώς πριν δυο χρόνια περίπου η λειτουργία του εριοπλυντηρίου σταμάτησε και τα τελευταία αποθέματα έχουν πουληθεί κι αυτά. Το κόστος, όπως μου εξήγησε ο κ.Βανιώτης, της ενέργειας που χρησιμοποιούσαν αυξήθηκε πάνω από το διπλάσιο κι όταν στράφηκε στην λύση του φυσικού αερίου, η γραφειοκρατία δε βοήθησε ώστε να γίνουν γρήγορα και σωστά οι αλλαγές. "Εδώ είναι Ελλάδα δυστυχώς..." μου είπε. Πόσο στενοχωρήθηκα.
   Συζητήσαμε και για τη δουλειά μου, αναφερθήκαμε στις ευεργετικές ιδιότητες του μαλλιού και τη (επανά)στροφή των ξένων αγορών και των μεγάλων οίκων μόδας στο μάλλινο ύφασμα, ανταλλάξαμε ευχές για ένα ελπιδοφόρο μέλλον αλλά και την επαναλειτουργία του εριοπλυντηρίου. 'Αραγε υπάρχει ελπίδα για το ελληνικό μαλλί; 'Οσοι το αγαπάμε σίγουρα θα δουλέψουμε για να το αναδείξουμε, αφού αξίζει να ξαναγυρίσει στο ελληνικό σπίτι και να μεγαλώσει ακόμη περισσότερες γενιές με τις θαυμαστές του ιδιότητες.

Πρόβατα από την περιοχή Ακρωτήρι, έξω από τα Χανιά Κρήτης που επισκέφθηκα φέτος. Ο συγκεκριμένος βοσκός το είχε πετάξει το μαλλί.

Αυτό το προβατάκι μαζί με άλλα 3 αποτελούν τα κατοικίδια μιας οικογένειας στα Χωραφάκια Ακρωτηρίου Κρήτης. Ο ιδιοκτήτης μου χάρισε μια σακούλα από το πολύ λεπτό και μαλακό μαλλί που είχε κρατήσει στην αυλή του.

Πίνακας μαλλί, μετάξι και γάζα - Nuno felt painting

   Η καθημερινή επαφή με τη φύση σίγουρα βοηθάει πολύ τελικά, όχι μόνο γιατί "ρουφάς" εικόνες, χρώματα και αρώματα, αλλά περισσότερο γιατί ισορροπεί τη ψυχή σου. Μετά από ένα δύσκολο χειμώνα με οικογενειακές απώλειες, χαμένες ισορροπίες και νέες πραγματικότητες, η φροντίδα για εσωτερική ηρεμία έπρεπε να είναι καθημερινή, αλλά δεν ήταν πάντα εύκολο σε μια πόλη σαν την Αθήνα.
   Στο χωριό όμως είναι αλλιώς. Η έμπνευση έρχεται αβίαστα και ο χρόνος κυλάει σε διαφορετικό ρυθμό. Το τοπίο σε τροφοδοτεί καθημερινά με όμορφα συναισθήματα και εσύ το μόνο που έχεις να κάνεις, είναι να δώσεις με τη σειρά σου μορφή σε αυτά τα συναισθήματα μέσω της ύλης. Στο μαλλί εν προκειμένω.
   Αυτό το διάστημα πειραματίζομαι με διάφορες τεχνικές όπως οι παρακάτω : Nuno felt (ένωση υλικών με το μαλλί), Shibori (δεσίματα, ανάγλυφα, πτυχώσεις) και Felt with resist (υλικό που παρεμβάλλεται μεταξύ μαλλιού και εμποδίζει την ένωση).
   Στον παρακάτω πίνακα χρησιμοποίησα την "αντίσταση" σε συγκεκριμένα σημεία για να εμποδίσω την ένωση των ινών και Nuno felt ενώνοντας το μαλλί με ύφασμα γάζα για τη βάση και μετάξι.
   Ο πίνακας έχει βρει ήδη προορισμό στο σπίτι της αγαπημένης μου αδερφής, οπότε όταν μπει σε κορνίζα και κρεμαστεί θα τραβήξω κι άλλες φωτογραφίες. Προς το παρόν μερικές μέτριες (λόγω έλλειψης εξοπλισμού) φωτογραφίες με ανάλυση της τεχνικής θα βρείτε παρακάτω.

'Ενωση μαλλιού μερινό με βαμμένες ίνες μεταξιού στο εσωτερικό επίπεδο (nuno)  και με την τεχνική του υλικού αντίστασης δημιούργησα κενό μεταξύ της 1ης και της 2ης στρώσης μαλλιού, μετά έκοψα την επάνω στώση και δούλεψα τις πτυχώσεις που δημιουργήθηκαν αριστερά και δεξιά.

 

 

Εδώ φαίνεται πιο καθαρά το silk hankie (μεταξωτό κομμάτι-μαντήλι), δημιουργώντας λευκά νερά και ελαφριά λάμψη (αυτή δε φαίνεται) πάνω στο χρωματιστό μαλλί. Με το υλικό αντίστασης δημιούργησα κάθετα και οριζόντια "κανάλια" τα οποία συναντώνται μεταξύ τους, δημιουργώντας τούνελ, τρύπες και πτυχώσεις. 

Κι εδώ φαίνεται καθαρά το μετάξι (Nuno felt)

Nuno felt και Resist felt.

Resist felt.

Χειροποίητες μάλλινες παντόφλες από τη Philosopher's Joke.

   Επειδή ο χειμώνας κοντοζυγώνει και τα ποδαράκια μας έχουν ανάγκη από φυσική ζεστασιά, έφτιαξα μερικά μάλλινα παντοφλάκια με πολλή αγάπη και πριν σας τα παρουσιάσω παρακάτω θα ήθελα να γράψω (ίσως ξανά) μερικές από τις πολύτιμες ιδιότητες του μαλλιού και γιατί αυτό αποτελεί ιδανικό τρόπο για να προστατευθεί ο άνθρωπος από το κρύο.

   Το μαλλί του προβάτου είναι ίσως το πιο φιλικό ύφασμα για το ανθρώπινο δέρμα, αφού το μονώνει ιδανικά από τις εξωτερικές συνθήκες, είτε πρόκειται για κρύο, αλλά και τη ζέστη όσο κι αν αυτό σας φαίνεται παράξενο. Παράλληλα επιτρέπει στον αέρα να διαπερνά τις ίνες του, διατηρώντας ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας στο δέρμα, δημιουργώντας ευτυχώς αφιλόξενο περιβάλλον για μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς, κρατώντας μακρυά τις δυσάρεστες οσμές!

   Επίσης έχει πολλή μεγάλη αντοχή και ανθεκτικότητα, αλλά παράλληλα λόγω της μεγάλης ελαστικότητάς του, προσαρμόζεται εύκολα στις καμπύλες εκείνου που το φορά και επανέρχεται στο αρχικό του σχήμα χωρίς να χάνει τη φόρμα του.

   Οι ίνες του μαλλιού λόγω της φυσικής λίπανσης-μόνωσης απορροφούν πολλή λιγότερη σκόνη σε σχέση με άλλα υφάσματα και δεν λεκιάζουν εύκολα. Τα μάλλινα πλένονται σε χλιαρό νερό με λίγο σαπούνι  και είναι έτοιμα να φορεθούν και πάλι για να μας χαρίσουν τα πολύτιμα δώρα τους!

 

Πλύσιμο μαλλιού στο Γιαννισαίο της 'Ανδρου.

   Ξεκινώντας την έρευνα γύρω από την πρώτη ύλη, την οποία χρησιμοποιώ για το φελτ ή εριουργία στα ελληνικά αν προτιμάτε, ο δρόμος οδήγησε στην ελληνική επαρχία. Εκεί όπου, από πολύ παλιά έως και σήμερα, οι άνθρωποι εκτρέφουν τα συμπαθητικά σε όλους μας προβατάκια.
   Τις πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την πλύση του μαλλιού, συνέλεξα από τις γηραιότερες κυρίως γυναίκες, οι οποίες κατά παράδοση ασχολούνταν με την κατασκευή υφαντών. Ρωτώντας φίλους και γνωστούς ή ακόμη κάποιες από εκείνες που γνώριζαν από "πρώτο" χέρι την επεξεργασία του μαλλιού, κατέληξα στο συμπέρασμα, ότι σε μια χώρα με τόσο ποικιλόμορφο γεωγραφικό τοπίο όπως η Ελλάδα, οι διαφορές ήταν αρκετές από τόπο σε τόπο.
   Για παράδειγμα σε κάποια χωριά της Βοιωτίας απ'όπου κατάγομαι, οι βροχές δεν ήταν πάντα επαρκείς, ώστε οι άνθρωποι να μαζέψουν νερό για όλες τους τις εργασίες αγροτικές κλπ. Επομένως κατέφευγαν στην επόμενη δυνατή λύση που μπορούσε να τους προσφέρει η φύση, τη θάλασσα. 'Ετσι λοιπόν στη Θίσβη Βοιωτίας, τα μαλλιά πλένονταν στα λιμανάκια του Κορινθιακού και λιάζονταν στις παραλίες για να στεγνώσουν. Εάν υπήρχε η δυνατότητα που προανέφερα και το νερό επαρκούσε, τότε ξαλμυρίζονταν σε μεγάλες τσουκάλες που σιγόβραζαν πάνω σε αρμαθιές με ξύλα.
   Σε άλλους τόπους, όπου η ευλογία του νερού υπήρχε και με το παραπάνω, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Στην 'Ανδρο την υδρούσα, καθώς το λέει και το όνομά της τα μαλλιά πλένονταν στους κατά τόπους μύλους (σχεδόν κάθε χωριό είχε και έχει την πηγή του), όπου τα τρεχούμενα νερά διευκόλυναν κατά πολύ το έργο των γυναικών. 
   Σε μια προσπάθεια λοιπόν να αναβιώσουμε αυτή την εμπειρία, μαζευτήκαμε μερικοί φίλοι, οργανωθήκαμε και ζήσαμε μια πολλή ξεχωριστή εμπειρία στην πανέμορφη φύση της 'Ανδρου. Η Ζέφη εμπνευστής αυτής της ιδέας, ο Βαγγέλης προμηθευτής της πρώτης ύλης, αλλά και της Μαρίνας της τετράποδης κούκλας, ο Μιχάλης δυνατός πλύντης και παραγωγός του βίντεο και τέλος οι δύο μικροί μασκότ της παρέας ο bolec κι ο lolec. Παιδιά σας ευχαριστώ όλους πολύ!
    Δώσαμε υπόσχεση του χρόνου να επιστρέψουμε και να οργανώσουμε ένα νέο πλύσιμο κουρών - γλέντι στο όμορφο Γιαννισαίο,  όπως έκαναν οι παπούδες μας σε κάθε ευκαιρία, συνδυάζοντας τις αγροτικές δουλειές με τη διασκέδαση και την ψυχαγωγία. Εις το επανιδείν λοιπόν!