Τα χρωματιστά φελτόψαρα του καλοκαιριού.

   Μπήκε κι ο Μάης και τον "πιάσαμε" στους λουλουδάτους αγρούς. Ελπιδοφόρος και χρωματιστός όπως κάθε χρόνο, με λίγο παραπάνω κρύο καιρό από τον συνηθισμένο. Στο προβατάκι μας όμως αρέσει πολύ κι η θάλασσα, τυγχάνει από μικρό να κολυμπάει στα όμορφα νερά του Κορινθιακού βλέπεις...και τα λουλούδια του αρέσουν βέβαια, να τα θαυμάζει και να τα μασουλάει πού και πού.
   Η μεγάλη του αδυναμία όμως είναι η θάλασσα. Το γαλάζιο χρώμα της και τα πλάσματα που κολυμπούν ελεύθερα μέσα της. Γοργόνες, κοχύλια και πολύχρωμα ψαράκια, έχουν γίνει πολύ φίλοι με το προβατάκι και του ζητούν συνεχώς να δημιουργεί θαλασσινές φελτοεικόνες για να θυμίζουν στους ανθρώπους τη μαγεία της φύσης. Για να την έχουν πάνω τους, να την αγαπούν, να τη σέβονται, να την μοιράζονται.
   'Ετσι ξεπήδησαν τα μικρά χρωματιστά φελτοψαράκια από την φαντασία του μικρού φιλοσοφοπρόβατου. Για να τα φορούν όλα τα χαρούμενα προβατάκια στο λαιμό, να τρέχουν χαρούμενα στις ελληνικές ακρογυαλιές, να λιάζονται κάτω απο το λαμπερό ήλιο και να βουτούν στα δροσερά νερά της Μεσογείου. Καλό καλοκαίρι!

τα χαρούμενα φελτοψαράκια είναι διαθέσιμα εδώ.

Ελληνικό μαλλί. Υπάρχει ελπίδα;

   Στην αναζήτηση νέων πηγών για πρώτη ύλη προτεραιότητα είχε φυσικά το ελληνικό μαλλί. Δεδομένου ότι η επεξεργασία είναι χρονοβόρα και απαιτεί μέρες αλλά και γερά μπράτσα, εάν θέλεις να παράγεις μια επαρκή ποσότητα για να "βγάλεις" το χειμώνα, διερεύνησα το ενδεχόμενο να προμηθευτώ ελληνικό καθαρό πλυμμένο μαλλί από δική μας εγχώρια πηγή.
   'Ενα σκωτσέζικο ντουζ με περίμενε όταν εντόπισα με μεγάλη χαρά στα Τρίκαλα μια συνεταιριστική ένωση, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Τρικάλων (ΕΑΣ). Διαβάζοντας στη σελίδα τους ότι η δυναμικότητά τους σε μαλλί ξεπερνά τους 5.000 τόνους ετησίως, είχα αρχίσει να ονειρεύομαι ήδη την πρώτη παντόφλα από 100% ελληνικό μαλλί, αλά παλαιά...
   'Ενα γκρίζο σύννεφο όμως άρχισε να μπαίνει μπροστά στην όμορφη παντοφλίτσα, μετά από την τηλεφωνική επικοινωνία που είχα με τον κ.Βανιώτη, ο οποίος ήταν καθόλα ευγενικός και εξυπηρετικός. Με ενημέρωσε σχετικά με την μεγάλη επένδυση που έγινε το 1990, δημιουργώντας ένα εριοπλυντήριο από τα μεγαλύτερα  στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Λειτούργησε για 20 χρόνια συγκεντρώνοντας μαλλί από 'Ελληνες παραγωγούς όλης της περιφέρειας, αφού τους είχε πείσει ότι ήταν πιο γόνιμο και συνετό να μην το πετούν, αλλά και να το διαχωρίζουν ανάλογα με το χρώμα κατά το κούρεμα. Δυστυχώς πριν δυο χρόνια περίπου η λειτουργία του εριοπλυντηρίου σταμάτησε και τα τελευταία αποθέματα έχουν πουληθεί κι αυτά. Το κόστος, όπως μου εξήγησε ο κ.Βανιώτης, της ενέργειας που χρησιμοποιούσαν αυξήθηκε πάνω από το διπλάσιο κι όταν στράφηκε στην λύση του φυσικού αερίου, η γραφειοκρατία δε βοήθησε ώστε να γίνουν γρήγορα και σωστά οι αλλαγές. "Εδώ είναι Ελλάδα δυστυχώς..." μου είπε. Πόσο στενοχωρήθηκα.
   Συζητήσαμε και για τη δουλειά μου, αναφερθήκαμε στις ευεργετικές ιδιότητες του μαλλιού και τη (επανά)στροφή των ξένων αγορών και των μεγάλων οίκων μόδας στο μάλλινο ύφασμα, ανταλλάξαμε ευχές για ένα ελπιδοφόρο μέλλον αλλά και την επαναλειτουργία του εριοπλυντηρίου. 'Αραγε υπάρχει ελπίδα για το ελληνικό μαλλί; 'Οσοι το αγαπάμε σίγουρα θα δουλέψουμε για να το αναδείξουμε, αφού αξίζει να ξαναγυρίσει στο ελληνικό σπίτι και να μεγαλώσει ακόμη περισσότερες γενιές με τις θαυμαστές του ιδιότητες.

Πρόβατα από την περιοχή Ακρωτήρι, έξω από τα Χανιά Κρήτης που επισκέφθηκα φέτος. Ο συγκεκριμένος βοσκός το είχε πετάξει το μαλλί.

Αυτό το προβατάκι μαζί με άλλα 3 αποτελούν τα κατοικίδια μιας οικογένειας στα Χωραφάκια Ακρωτηρίου Κρήτης. Ο ιδιοκτήτης μου χάρισε μια σακούλα από το πολύ λεπτό και μαλακό μαλλί που είχε κρατήσει στην αυλή του.

Πίνακας μαλλί, μετάξι και γάζα - Nuno felt painting

   Η καθημερινή επαφή με τη φύση σίγουρα βοηθάει πολύ τελικά, όχι μόνο γιατί "ρουφάς" εικόνες, χρώματα και αρώματα, αλλά περισσότερο γιατί ισορροπεί τη ψυχή σου. Μετά από ένα δύσκολο χειμώνα με οικογενειακές απώλειες, χαμένες ισορροπίες και νέες πραγματικότητες, η φροντίδα για εσωτερική ηρεμία έπρεπε να είναι καθημερινή, αλλά δεν ήταν πάντα εύκολο σε μια πόλη σαν την Αθήνα.
   Στο χωριό όμως είναι αλλιώς. Η έμπνευση έρχεται αβίαστα και ο χρόνος κυλάει σε διαφορετικό ρυθμό. Το τοπίο σε τροφοδοτεί καθημερινά με όμορφα συναισθήματα και εσύ το μόνο που έχεις να κάνεις, είναι να δώσεις με τη σειρά σου μορφή σε αυτά τα συναισθήματα μέσω της ύλης. Στο μαλλί εν προκειμένω.
   Αυτό το διάστημα πειραματίζομαι με διάφορες τεχνικές όπως οι παρακάτω : Nuno felt (ένωση υλικών με το μαλλί), Shibori (δεσίματα, ανάγλυφα, πτυχώσεις) και Felt with resist (υλικό που παρεμβάλλεται μεταξύ μαλλιού και εμποδίζει την ένωση).
   Στον παρακάτω πίνακα χρησιμοποίησα την "αντίσταση" σε συγκεκριμένα σημεία για να εμποδίσω την ένωση των ινών και Nuno felt ενώνοντας το μαλλί με ύφασμα γάζα για τη βάση και μετάξι.
   Ο πίνακας έχει βρει ήδη προορισμό στο σπίτι της αγαπημένης μου αδερφής, οπότε όταν μπει σε κορνίζα και κρεμαστεί θα τραβήξω κι άλλες φωτογραφίες. Προς το παρόν μερικές μέτριες (λόγω έλλειψης εξοπλισμού) φωτογραφίες με ανάλυση της τεχνικής θα βρείτε παρακάτω.

'Ενωση μαλλιού μερινό με βαμμένες ίνες μεταξιού στο εσωτερικό επίπεδο (nuno)  και με την τεχνική του υλικού αντίστασης δημιούργησα κενό μεταξύ της 1ης και της 2ης στρώσης μαλλιού, μετά έκοψα την επάνω στώση και δούλεψα τις πτυχώσεις που δημιουργήθηκαν αριστερά και δεξιά.

 

 

Εδώ φαίνεται πιο καθαρά το silk hankie (μεταξωτό κομμάτι-μαντήλι), δημιουργώντας λευκά νερά και ελαφριά λάμψη (αυτή δε φαίνεται) πάνω στο χρωματιστό μαλλί. Με το υλικό αντίστασης δημιούργησα κάθετα και οριζόντια "κανάλια" τα οποία συναντώνται μεταξύ τους, δημιουργώντας τούνελ, τρύπες και πτυχώσεις. 

Κι εδώ φαίνεται καθαρά το μετάξι (Nuno felt)

Nuno felt και Resist felt.

Resist felt.

Καλοκαιρινά φελτοπειράματα.

   Εκεί όπου ξεκίνησε η πρώτη δραστηριότητα με το μαλλί, εκεί συνεχίζει ο πειραματισμός με καλοκαιρινή διάθεση. Οι καλοκαιρινές διακοπές με γέμισαν νέες εικόνες από την ελληνική φύση και επόμενο είναι να θέλουν να ξεπηδήσουν από το κεφάλι μου, παίρνοντας μορφή με το αγαπημένο μου υλικό.
   Ο πρώτος πίνακας ζωντάνεψε από ένα βράχο στο μικρό νησάκι Σκοπά της Λακωνίας και βρήκε ήδη τη θέση του στο δωμάτιό μου. Το σημερινό πείραμα ήταν μάλλον η συνέχειά του με περισσότερο χρώμα και διάθεση για παιχνίδι. Τρισδιάστατες μορφές, ανάγλυφα σχέδια και αντιθέσεις.
   Εγώ και ο Ρόκυ πολύ το διασκεδάσαμε το απογευματάκι στην αυλή και το αποτέλεσμα αν και ακόμη δεν έχει στεγνώσει, είναι μάλλον αξιοπρεπές.
Θα κλείσω με μια ρήση που διάβασα σήμερα και πολύ μου άρεσε, όπως και άλλες αυτού του κυρίου με τα φριζαρισμένα άσπρα μαλλιά:
"Η δημιουργικότητα είναι μεταδοτική. Διαδώστε το" . 'Αλμπερτ Αϊνστάιν

 

 

Χειροποίητες μάλλινες παντόφλες από τη Philosopher's Joke.

   Επειδή ο χειμώνας κοντοζυγώνει και τα ποδαράκια μας έχουν ανάγκη από φυσική ζεστασιά, έφτιαξα μερικά μάλλινα παντοφλάκια με πολλή αγάπη και πριν σας τα παρουσιάσω παρακάτω θα ήθελα να γράψω (ίσως ξανά) μερικές από τις πολύτιμες ιδιότητες του μαλλιού και γιατί αυτό αποτελεί ιδανικό τρόπο για να προστατευθεί ο άνθρωπος από το κρύο.

   Το μαλλί του προβάτου είναι ίσως το πιο φιλικό ύφασμα για το ανθρώπινο δέρμα, αφού το μονώνει ιδανικά από τις εξωτερικές συνθήκες, είτε πρόκειται για κρύο, αλλά και τη ζέστη όσο κι αν αυτό σας φαίνεται παράξενο. Παράλληλα επιτρέπει στον αέρα να διαπερνά τις ίνες του, διατηρώντας ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας στο δέρμα, δημιουργώντας ευτυχώς αφιλόξενο περιβάλλον για μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς, κρατώντας μακρυά τις δυσάρεστες οσμές!

   Επίσης έχει πολλή μεγάλη αντοχή και ανθεκτικότητα, αλλά παράλληλα λόγω της μεγάλης ελαστικότητάς του, προσαρμόζεται εύκολα στις καμπύλες εκείνου που το φορά και επανέρχεται στο αρχικό του σχήμα χωρίς να χάνει τη φόρμα του.

   Οι ίνες του μαλλιού λόγω της φυσικής λίπανσης-μόνωσης απορροφούν πολλή λιγότερη σκόνη σε σχέση με άλλα υφάσματα και δεν λεκιάζουν εύκολα. Τα μάλλινα πλένονται σε χλιαρό νερό με λίγο σαπούνι  και είναι έτοιμα να φορεθούν και πάλι για να μας χαρίσουν τα πολύτιμα δώρα τους!

 

Πλύσιμο μαλλιού στο Γιαννισαίο της 'Ανδρου.

   Ξεκινώντας την έρευνα γύρω από την πρώτη ύλη, την οποία χρησιμοποιώ για το φελτ ή εριουργία στα ελληνικά αν προτιμάτε, ο δρόμος οδήγησε στην ελληνική επαρχία. Εκεί όπου, από πολύ παλιά έως και σήμερα, οι άνθρωποι εκτρέφουν τα συμπαθητικά σε όλους μας προβατάκια.
   Τις πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την πλύση του μαλλιού, συνέλεξα από τις γηραιότερες κυρίως γυναίκες, οι οποίες κατά παράδοση ασχολούνταν με την κατασκευή υφαντών. Ρωτώντας φίλους και γνωστούς ή ακόμη κάποιες από εκείνες που γνώριζαν από "πρώτο" χέρι την επεξεργασία του μαλλιού, κατέληξα στο συμπέρασμα, ότι σε μια χώρα με τόσο ποικιλόμορφο γεωγραφικό τοπίο όπως η Ελλάδα, οι διαφορές ήταν αρκετές από τόπο σε τόπο.
   Για παράδειγμα σε κάποια χωριά της Βοιωτίας απ'όπου κατάγομαι, οι βροχές δεν ήταν πάντα επαρκείς, ώστε οι άνθρωποι να μαζέψουν νερό για όλες τους τις εργασίες αγροτικές κλπ. Επομένως κατέφευγαν στην επόμενη δυνατή λύση που μπορούσε να τους προσφέρει η φύση, τη θάλασσα. 'Ετσι λοιπόν στη Θίσβη Βοιωτίας, τα μαλλιά πλένονταν στα λιμανάκια του Κορινθιακού και λιάζονταν στις παραλίες για να στεγνώσουν. Εάν υπήρχε η δυνατότητα που προανέφερα και το νερό επαρκούσε, τότε ξαλμυρίζονταν σε μεγάλες τσουκάλες που σιγόβραζαν πάνω σε αρμαθιές με ξύλα.
   Σε άλλους τόπους, όπου η ευλογία του νερού υπήρχε και με το παραπάνω, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Στην 'Ανδρο την υδρούσα, καθώς το λέει και το όνομά της τα μαλλιά πλένονταν στους κατά τόπους μύλους (σχεδόν κάθε χωριό είχε και έχει την πηγή του), όπου τα τρεχούμενα νερά διευκόλυναν κατά πολύ το έργο των γυναικών. 
   Σε μια προσπάθεια λοιπόν να αναβιώσουμε αυτή την εμπειρία, μαζευτήκαμε μερικοί φίλοι, οργανωθήκαμε και ζήσαμε μια πολλή ξεχωριστή εμπειρία στην πανέμορφη φύση της 'Ανδρου. Η Ζέφη εμπνευστής αυτής της ιδέας, ο Βαγγέλης προμηθευτής της πρώτης ύλης, αλλά και της Μαρίνας της τετράποδης κούκλας, ο Μιχάλης δυνατός πλύντης και παραγωγός του βίντεο και τέλος οι δύο μικροί μασκότ της παρέας ο bolec κι ο lolec. Παιδιά σας ευχαριστώ όλους πολύ!
    Δώσαμε υπόσχεση του χρόνου να επιστρέψουμε και να οργανώσουμε ένα νέο πλύσιμο κουρών - γλέντι στο όμορφο Γιαννισαίο,  όπως έκαναν οι παπούδες μας σε κάθε ευκαιρία, συνδυάζοντας τις αγροτικές δουλειές με τη διασκέδαση και την ψυχαγωγία. Εις το επανιδείν λοιπόν!

Παπουτσάκια αγκαλιάς από φελτ - Felt baby booties.

   Μια καλή φίλη έφερε στον κόσμο το πρώτο της παιδάκι και μαζί με τις ευχές μας, φτιάξαμε ειδικά για το νέο μέλος της οικογένειάς της,  μικρά μάλλινα παπουτσάκια αγκαλιάς! Με πολλή αγάπη για τον μικρό Παναγιωτάκη και είθε να γίνει δημιουργικός, όπως η μαμά του.      

Και επειδή πολύ μας άρεσε το αποτέλεσμα, δοκιμάσαμε μερικά σχέδια ακόμη και ιδού :